THE INTERNATIONAL BILL OF HUMAN RIGHTS With Multilingual UDHR

 
 
International Covenant on Civil and Political Rights | International Covenant on Economic Social and Cultural Rights
 
   

 

 

 

 

 

 

FL

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

BIKOL

NATIVE TO : LUZON PHILIPPINES

 

 

UDHR GALLERY

Click on The BLUE Panel To Open or Close The UDHR

 

MORE Translations

 

BIKOL  Universal Declaration Of Human Rights

Usage By Country
Home Speakers: Luzon (Philippines)

 

Total Speakers 4.000.000 (1995) 

Geographic
distribution:

Bicol Region

 

 

Background 
It belongs to the Austronesian (Malayo-Polynesian) family, Indonesian group and is spoken by nearly 3 million people (4 million including all Bikol language varieties). 

 

 

BIKOL Universal Declaration Of Human Rights

BIKOL ( Bikolano ) UDHR

The Universal Declaration of Human Rights

Declaracion Universal nin mga derechos humanos

Preambulo

Huli ta an pagkamidbid kan dignidad intrinseca asin an parantay asin inalienableng mga derechos kan gabos na miembros kan familia humana iyo an fundacion nin katalinkasan , justicia asin katoninongan sa bilog na kinaban,

Huli ta an ginikanan nin mga makangirongirhat na mga gawe laban sa conciencia nin katawohan iyo an pagbalga asin pagmenos kan derechos humanos, asin ta sa pagpahayag na an pinakahalangkaw na kamawotan nin katawohan iyo an magkaigwa nin sarong kinaban na kun saen an gabos na tawo mayo nin pagkatakot asin miseria, asin igwang katalinkasan sa pagtaram asin man katalinkasan nin pagtubod,

Huli ta mahalaga na mabantayan an derechos humanos sa irarom nin sistemang may pagkuyog sa ley, tanganing an tawo dai mapiritan na magrebelde, bilang ultimong paagi, laban sa tirania asin opresion,

Huli ta mahalagang pakusogon an kaboronyogan nin mga naciones,

Huli ta sa Carta, an mga banwaan kan Naciones Unidas nagpahayag liwat kan saindang pagtubod sa mga fundamental na derechos humanos, sa dignidad asin halaga kan pagkatawo asin sa parantay na derechos nin mga lalaki asin babae, asin man ta nagkasararo na ikapadagos an pagtalubo nin banwaan asin an mas marahay na kabuhayan na igwang orog na katalinkasan,

Huli ta an mga Estados Miembros, nangako na maghingoa na makamtan, sa pakipagtabangan kan Naciones Unidas, an pagbalangibog nin pangabos na pagrespeto asin pagsunod kan derechos humanos asin mga fundamental na katalinkasan,

Huli ta kinakaipuhan nanggad an sarong pagkasabot kaining mga derechos asin mga katalinkasan tanganing mautob ining pangako,

Kaya, ngonian,

an Asamblea General minapahayag

Kaining Declaracion Universal nin mga Derechos Humanos bilang sarong kamawotan na dapat makamtan kan gabos na banwaan asin naciones, tanganing an lambang saro asin lambang institucion nin banwaan, sa danay na pagromdom kaining Declaracion, maghingoa sa paagi nin pagtukdo asin educacion, na ikabalangibog an pagrespeto kaining mga derechos asin mga katalinkasan, asin sa paagi nin medios na progresivo, nacional asin internacional, makamtan an saindang pangabos asin efectivong pagmidbid asin pagsunod, sa mga banwaan man sana kan mga Estados Miembros asin man sa mga banwaan kan mga territorios na yaon sa saindang kapangyarihan.

Articulo 1

An gabos na tawo ipinangaking may katalinkasan asin parantay sa dignidad asin derechos. Sinda gabos tinawan nin pag-isip asin conciencia kaya dapat na makipag-iriba sa lambang saro bilang mga magturugang.

Articulo 2

An lambang saro igwa nin gabos na mga derechos asin mga katalinkasan na ipinahayag sa Declaracion na ini, na mayo nin ano man na palaen arog kan raza, color, sexo, linguage, religion, opinion politica o nagkaiba pa, nacional o social na pinaghalean, pagsadiri, pagkamundag o iba pang condicion.

Siring man, mayo nin ano man na palaen an itotogot na ikabase sa condicion politica, juridica o internacional, kan nacion o territorio na kinabibilangan nin sarong tawo, independiente man o sarong pagkatiwala, o mayong autonomia o nasa irarom nin ano pa man na limitacion nin soberania.

Articulo 3

An lambang saro igwa nin derecho nin buhay, katalinkasan, asin seguridad nin pagkatawo.

Articulo 4

Mayo nin siisay man an ipapasairarom sa kaoripnan o sa servidumbre; an pag-oripon asin an pagpabakal nin mga oripon, sa ano man na forma, dai nanggad pagtotogotan.

Articulo 5

Mayo nin siisay man an ipapasairarom sa labi-labing pagkulog o sa brutal o bako sa tawong kastigo o pagmaltrato.

Articulo 6

An lambang saro igwa nin derecho nin pagkamidbid bilang sarong persona sa atubang nin ley.

Articulo 7

An gabos parantay sa atubang kan ley asin igwa nin derecho, na mayo nin ano man na discriminacion, sa pantay-pantay na proteccion nin ley. Gabos igwa nin derecho sa nagkaparehong proteccion laban sa ano man na discriminacion na minabalga kaining Declaracion asin contra sa ano man na pag-olog-olog para sa nasabing discriminacion.

Articulo 8

An lambang saro igwa nin derecho sa efectivong paagi na dapat ikatao kan mga competenteng tribunales kan nacion contra sa mga gawe na minabalga kan mga fundamental na derechos na ginagarantia kan constitucion o kan ley para sa saiya.

Articulo 9

Mayo nin siisay man an ipapasairarom sa basta-bastang pagdakop, pagkulong o pagsobol.

Articulo 10

An lambang saro igwa nin derecho, na may pagkapantay-pantay, sa vistang may justicia asin sa publico, kan sarong tribunal na independiente asin imparcial, sa pagdeterminar kan saiyang mga derechos asin mga katungdan asin nin ano man na acusacion criminal laban saiya.

Articulo 11

  1. An lambang acusado igwa nin derecho na ikapresumir na inocente mantang dai naproprobaran na nagkasala nanggad conforme sa ley asin sa laog nin sarong vista publico, asin kun saen siya natawan nin gabos na garantias na kaipuhan sa saiyang defensa.

  2. Mayo nin siisay man an icocondenar sa pagbalga criminal huli sa ano man na gawe o kapabayaan na kan momentong ginibo bako pang sarong crimen sosog sa ley nacional o internacional. Siring man, dai dapat nanggad na ikatao an padusa na mas grabe pa sa sentenciang aplicable sa momentong ginibo an nasabing crimen.

Articulo 12

Mayo nin ssiisay man an ipapasairarom sa basta-bastang pagpakiaram sa saiyang buhay privado, familia, harong o pakipagsuratan, o sa mga atake sa saiyang honor asin reputacion. Am lambang saro igwa nin derecho sa proteccion nin ley laban sa mga nasabing pagpakiaram o mga atake.

Articulo 13

  1. An lambang saro igwa nin derechong magborobalyo asin sa pagpili nin estaran sa laog kan territorio nin lambang Estado.

  2. An lambang saro igwa nin derecho na maghale sa arin man na nacion, kaibahan an saiyang sadiring nacion, asin na makapuli sa saiyang sadiri man na nacion.

Articulo 14

  1. Sa caso nin persecucion, an lambang saro igwa nin derecho na makapagsaboot nin asilo sa ibang nacion.

  2. An derechong ini dai puedeng gamiton bilang defensa contra sa prosecucion na tunay na basado sa mga crimen comunes o sa mga gawe na contra sa mga katuyohan asin principios kan Naciones Unidas.

Articulo 15

  1. An lambang saro igwa nin derecho sa nacionalidad.

  2. Mayo nin siisay man an basta-bastang hahalean nin nacionalidad o kan saiyang derecho sa pagsangle nin nacionalidad.

Articulo 16

  1. An mga lalaki asin babaeng nasa edad, igwa nin derecho, na mayo nin ano man na limitacion huli sa raza, nacionalidad o religion, na mag-aragom asin magpoon nin familia. Sinda igwa nin parantay na derechos mapapadapit sa kasal, durante nin pagkasal asin sa pagtapos nin kasal.

  2. An pag-aragom dapat gikan sa bilog na kabotan kan futurong esposo o esposa.

  3. An familia iyo an natural asin fundamental na grupo-elemento kan banwaan asin igwa nin derecho sa proteccion kan banwaan asin kan Estado.

Articulo 17

  1. An lambang saro igwa nin derecho sa solong pagsadiri o na may kairiba.

  2. Mayo nin siisay man an basta-bastang kukuanan nin saiyang pagsasadiri.

Articulo 18

An lambang saro igwa nin derecho nin katalinkasan sa pag-isip, conciencia o religion; kaibahan sa derechong ini an katalinkasan na magsalida nin saiyang religion o pagtubod, asin katalinkasan, solo-solo man o may pag-iriba asin sa publico o privado, na magpahayag kan saiyang religion o pagtubod sa paagi nin pagktukdo, kagawean, pagsamba asin pagsunod.

Articulo 19

An lambang saro igwa nin derecho nin katalinkasan sa pagpahayag nin opinion o exprecion; kaibahan sa derechong ini an katalinkasan sa sadiring opinion na mayo ning pagpakiaram asin an katalinkasan na maghanap, mag-ako asin magbalangibog nin mga informacion asin opinion huli sa ano man na medios magsaen pa man.

Articulo 20

  1. An lambang saro igwa nin derecho nin katalinkasan sa matoninong na pagtiripon asin pakipag-iriba.

  2. Maypo nin siisay man an puedeng piriton sa sarong pag-iribanan.

Articulo 21

  1. An lambang saro igwa nin derecho na makabale sa gobierno kan saiyang nacion, directamente o huli kan representantes na nagkapirili sa makatalinkasang paagi.

  2. An lambang saro igwa nin derecho sa parantay na acceso sa mga servicios publicos sa saiyang nacion.

  3. An kabotan kan banwaan iyo an dapat na pinaghahalean kan autoridad kan gobierno; an kabotan na ini dapat na maipahayag sa regular asin tunay na eleccion, na dapat sa paagi nin pangabos asin parantay na pagvoto, asin dapat man na secreto o sa nagkaparehong paagi na may katalinkasan nin pagvoto.

Articulo 22

An lambang saro, bilang miembro nin banwaan, igwa nin derecho sa seguridad social asin sa pagkamit, sa paagi nin nacional na paghingoa o internacional na pagtarabangan sosog sa organizacion asin kakayahan kan lambang Estado, kan saiyang mga derechos economicos, social asin cultural, na indispensable para sa saiyang dignidad asin sa makatalinkasang pagtalubo kan saiyang pagkatawo.

Articulo 23

  1. An lambang saro igwa nin derecho sa pagtrabaho asin sa pagpili nin empleo, asin sa may justicia asin marhay na condiciones sa saiyang trabajo asin proteccion contra sa pagkamayo nin trabajo.

  2. An lambang saro igwa nin derecho sa parantay na sweldo sa nagkaparehong pagtrabaho na mayo nin discriminacion.

  3. An lambang saro na minatrabaho igwa nin derecho sa tama asin nakakarahay na sweldo na minapaseguro saiya asin sa saiyang familia na magkaigwa nin buhay na maninigo sa saiyang dignidad, asin man nadadagdagan, kun kinakaipuhan, nin ibang medios nin proteccion social.

  4. An lambang saro igwa nin derecho na makapagforma asin makiiba sa mga union para sa proteccion kan saiyang intereses.

Articulo 24

An lambang saro igwa nin derecho sa pagpahingalo asin paglibang, kaibahan an tamang limitacion sa oras nin pagtrabaho asin sa regular na vacacion na may bayad.

Articulo 25

  1. An lambang saro igwa nin derecho sa sarong pagkabuhay na kaipuhan kan saiyang salud asin karahayan, asin kan saiyang familia, kaibahan an pagkakanm, pagbado, harong asin medical na pagtabangm, asin sa kinakaipuhang servicios sociales, asin derecho nin seguridad sa caso nin pagkamayongtrabaho, paghelang, disabilidad, pagkabalo, pagkagurang o iba pang kakulangan sa pagbuhay-buhay huli kan mga circunstancias na mayo sa saiyang poder.

  2. An pagkani-ina asin pagkani-aki dapat na tawan nin especial na pag-ataman asi pagtabang. Gabos na aki, sa laog o luwas nin kasal, igwa nin derecho sa parehong proteccion social.

Articulo 26

  1. An lambang saro igwa nin derecho sa educacion. An educacion dapat na libre, kun mapupuede sa elementaria asin sa fundamental na mga grado nin pagtalubo. An educacion sa elementaria dapat na sarong obligacion. An educacion tecnica o profesional dapat na bukas sa gabos, asin an mas halangkaw na pag-adal dapat na bukas man sa gabos basado sa merito kan lambang saro.

  2. An katuyohan nin educacion dapat iyo an completong pagtalubo kan pagkatawo nin lambang saro asin an pagpakusog nin derechos humanos asin mga fundamental na katalinkasan. Iyan man dapat na magbalangibog kan pagkakairintindihan, paggalang sa iba asin kaboronyogan kan mga naciones, etnico o religiosong mga grupo, asin dapat na makatabang sa mga paghingoa kan Naciones Unidas para sa pagmantener nin katoninongan.

  3. An mga magurang igwa nin na-eenot na derecho sa klase nin educacion na saindang boot ikatao sa saindang mga aki.

Articulo 27

  1. An lambang saro igwa nin derecho sa makatalinkasang pakibale sa buhay cultural kan saiyang banwaan, sa pag-ogma kan artes asin sa pagpakinabang kan mga progreso cientifico asin kan mga beneficios kan nasabing mga progreso.

  2. An lambang saro igwa nin derecho sa proteccion kan ano man na moral asin material na intereses na gikan sa ano man na cientifica o literaria o artisticang gibo na siya an kaggibo.

Articulo 28

An lambang saro igwa nin derecho sa social asin internacional na sistema kun saen an mga derechos asin mga katalinkasan na ipinahayag kaining Declaracion bilog na makamtan.

Articulo 29

  1. An lambang saro igwa nin mga katungdan sa banwaan na kun saen man sana posible an makatalinkasan asin bilog na pagtalubo kan saiyang pagkatawo.

  2. Sa mga gawe huli kan saiyang derechos asin mga katalinkasan, lambang saro ikakasairarom sa mga limitaciones nin ley para sa pagkamit sana kan pagmidbid asin pagrespeto sa mga derechos asin katalinkasan nin iba asin uyon sana sa tunay na mga pangangaipo nin moralidad, orden publico asin karahayan kan gabos sa laog nin sarong democratricong banwaan.

  3. Dai nanggad itinutugot na ining mga derechos asin mga katalinkasan gamiton sa mga gibong laban sa mga katuyohan asin principios kan Naciones Unidas.

Articulo 30

Mayo nin ano man sa Declaracion na ini an puedeng saboton na minatao sa ano man na Estado, grupo o siisay man, nin derecho sa mga gawe-gawe o kagibuhan para sa supresion kan ano man na derechos asin mga katalinkasan na ipinahayag kaining Declaracion.

 

 

 



 

 

MORE TRANSLATIONS UDHR

 

 

BIKOL LANGUAGE

The Bikol languages are a group of Central Philippine languages spoken mostly on the Bicol Peninsula of the island of Luzonand also parts of Catanduanes and Burias Islands and Masbate Province. There is a dialect continuum between the Visayan languages and the Bikol languages; the two together are called the Bisakol languages.

Geographic
distribution:
Bicol Region
Linguistic classification: Austronesian
Subdivisions:

 

INTERNAL CLASSIFICATION

Ethnologue

The eight languages of Bikol grouped according to Ethnologue are:

McFarland (1974)

Curtis McFarland gives the following classification for the Bikol languages.

Bikol 
Bikol Proper 
 North Catanduanes 

Pandan (North Catanduanes)



 Inland Bikol 

Iriga (Riŋkonāda)


 Albay 

Buhi (Buhi'non)




Libon




Oas (West Miraya)



Daraga (East Miraya)






 Coastal Bikol 

Naga (Standard Bikol), Legazpi, and Partido



Virac (South Catanduanes)





Bisakol 

Southern Sorsogon




Northern Sorsogon



Masbateño

 

 

 

     
     
     

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

         
  BIKOL   Geographic distribution of Bikol languages across Bicol region  
 
License : Creative Commons Attribution-Share Alike 3.0 Unported
     

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Lobel (2000)

While McFarland (1974) splits Bikol into 11 dialects, Lobel (2000) splits Bikol into 12 different dialects (including Partido Bikol, which McFarland does not differentiate) and 4 main branches.

  1. Central Standard – Spoken primarily in Naga City. Also recognized (and sometimes understood) in Daet, Camarines Norte and many other areas of Camarines Sur; San Pascual, Masbate on Burias IslandLegazpi City and other cities along the eastern coast of Albay and northeastern Sorsogon.

    1. Daet area variant

    2. Naga City area variant

    3. Eastern Standard Bikol – Spoken in and around Legazpi City and North Sorsogon

  2. Partido – Spoken in the Camarines Sur municipalities of OcampoGoaTigaonLagonoySagñay, and San Jose. This dialect has a mellow intonation and is heavily influenced by Riŋkonāda.

  3. South Catanduanes – Spoken in the southern half of Catanduanes.

    1. Virac area variant

    2. San Miguel variant (transitional to North Catanduanes)

  1. Riŋkonāda – Spoken primarily in Iriga CityBaaoBulaBalatanBaao; and Nabua, Camarines Sur. Also in Ocampo, Buhi and Pili in Camarines Sur and in Polangui, Albay.

    1. Lowland Riŋkonāda dialect (lacks /ə/ vowel)

    2. Highland Riŋkonāda dialect (with /ə/ vowel)

  2. Buhinon – Spoken in Buhi, Camarines Sur. Contains features from both Bikol of Polangui and Bikol of Iriga.

  3. Libon – Spoken in Libon, Albay.

  4. West Miraya – Spoken in Ligao CityPolanguiOas, and Pio Duran, Albay.

  5. East Miraya – Spoken in GuinobatanCamaligDaragaJovellar, AlbayDonsol and Pilar, Sorsogon.

    1. Central (Guinobatan)

    2. Far East (CamaligDaraga)

    3. Southeast (Jovellar, AlbayDonsolPilar)

  1. Central Sorsogon – Spoken in Sorsogon CityCastillaCasiguran; and Juban, Sorsogon.

    1. Castilla Sorsogon (mixed with Legazpi Bikol)

    2. Casiguran-Juban variant

  2. Southern Sorsogon – Spoken in GubatBarcelonaBulusanSanta MagdalenaMatnogIrosin; and Bulan, Sorsogon.

  3. Masbatenyo – Spoken in Masbate CityMoboUsonDimasalangPalanasMasbateAroroy on the island of Masbate, all of Ticao Island, and Claveria on the southern half of Burias Island.

    1. Standard Masbatenyo

    2. Ticao Island variant

 

 

 

 

 

Credit : wikipedia.org | ohchr.org

UNITED NATIONS

OHCHR

GENERAL ASSEMBLY

SECURITY COUNCIL

UNICEF

UNESCO

HARVARD edX

WHO